De Schrijvende Hollander

Het narratief moet om. Populistisch rechts vertelt al meer dan 20 jaar een verhaal dat weliswaar makkelijk blijft hangen maar volslagen in strijd is met wat er werkelijk aan de hand is. Beeldmateriaal wordt her en der weggeplukt en van hedendaags commentaar voorzien. Met hulp van AI worden boodschappen gecreëerd die pertinente leugens zijn. Het zet mensen op het verkeerde been. Het creëert een narratief dat niet waar is. Feiten worden stelselmatig in twijfel getrokken, men zaagt aan de poten van de rechtspraak, maakt eerlijk politiek handelen verdacht en zingt op die manier iedereen die daarin mee gaat los van de werkelijkheid. De kiezer haakt gedesillusioneerd af.Toegegeven er worden fouten gemaakt, zaken niet opgelost maar dat doet populistisch rechts ook niet echt. Wat dat betreft kunnen we elkaar de hand geven. Evengoed zijn veel sociale wetgevingen er gekomen dank zij linkse of sociaal democratische politieke stellingnames.Daar tegenover staat de meer liberale politiek van de afgelopen decennia waarin steeds meer marktwerking werd geïntroduceerd. Daarvoor hebben rechts liberale partijen allerlei beschermende maatregelen voor het bankwezen opgeheven opdat de banken meer vrijheid van handelen zouden krijgen. Hun nutsfunctie werd opgeheven. Ministeries werden opgeheven en de daarin aanwezige dossierkennis is verdampt en verloren gegaan. Kijk naar wat Engeland is overkomen na hun Brexit en ‘meneer Ravage’ staat doodleuk weer op met een nieuwe partij om de boel nogmaals om de tuin te leiden.
Sinds de jaren tachtig en negentig hebben veel Europese landen, waaronder Nederland, meer marktwerking geïntroduceerd in sectoren die voorheen grotendeels door de overheid werden aangestuurd. Voorstanders wijzen op meer keuze, innovatie en efficiëntie; critici stellen dat sommige vormen van burgerbescherming zijn verzwakt.

Ik denk vooral aan deze onderwerpen.

Zorg, met als gevolg minder regionale beschikbaarheid, meer administratieve lasten, concurrentie tussen zorgaanbieders.
 
Volkshuisvesting/Woningmarkt met als gevolg minder sociale huurwoningen door verkoop en liberalisering van de woningmarkt en de beoogde lagere prijzen als gevolg van concurrentie zijn oog uitgebleven.

Energie met als gevolg minder directe overheidscontrole op tarieven en investeringen. Nu zitten we met een netcongestie waar maar geen oplossing voor lijkt te bestaan. 

Openbaar vervoer met als gevolg minder zekerheid over lijnen in dunbevolkte gebieden. Onduidelijkheid over aanbestedingen en daarmee afgenomen kwaliteit van dienstverlening. Post met als gevolg minder landelijke dekking en minder frequente bezorging. De in het vooruitzicht goede concurrentie en lagere prijzen zijn ook uitgebleven.

Arbeidsmarkt met als gevolg flexwerk, ZZP constructies, afname van baanzekerheid. Daar zijn de werkgevers alleen maar beter van geworden. 

Het is op deze puinhopen van rechts liberaal marktbeleid van de afgelopen decennia dat populistisch rechts nu met een wel heel gemakkelijk verhaal komt zonder oplossingen te bieden.
Het electoraat slikt het als zoete koek. We lopen liever achter rattenvangers aan zoals Wilders, Baudet en Markuszower dan dat we bij ons zelf te rade gaan en de handen weer uit de mouwen steken. Brede maatschappelijke discussies zijn er niet meer. Ontmoeting en werkelijk delen van standpunten komt steeds minder voor. Immers de plekken waar dat kon plaatsvinden zijn inmiddels ook allemaal wegbezuinigd of afgeslankt. Kijk naar omroepland, buurthuizen, vormingscentra.  Door wie hoor ik u vragen?
Nou, wat denk je zelf? 

Het narratief moet dus om en snel ook. 

In hoeverre laten wij ons conditioneren door film, muziek, reclames en andere uitingen in het domein van audio-visuele producties? En kunnen we het eigenlijk wel ontlopen?
Want laten we eerlijk zijn. Gewoon kijken naar een mooie voetbalwedstrijd kan niet meer zonder dat er langs de zijlijnen allerlei reclame-uitingen ons brein in worden gepompt. Tot op de minuut af nauwkeurig,  wordt me rond koffietijd een espressoapparaat getoond. Rond borreltijd maken de chips- en andere zoutjes-varianten zich op, afgewisseld met bierreclames of andere alcoholische drankjes.

Hoe vaak wordt een goede speelfilm op een commerciële zender niet verlengd door drie of soms wel vier reclameblokken? Vaak vlak voor het eindspel of cliffhanger van het verhaal, nog even een stevig reclameblok. De aandacht houdt men vast, want de kijker wil natuurlijk weten hoe het afloopt. Zo kan het vaak voorkomen dat een anderhalf durende film opgerekt wordt tot ruim twee en een half uur kijktijd.

De oeverloze Amerikaanse schietseries waarin binnen no time mensen kapot geschoten worden. De good guys worden soms wel geraakt, maar overleven altijd de meest heikele momenten alsof niets hen kan deren. Intussen raken we,  als kijker, behoorlijk gewend aan het geknal en geschiet. De meeste wapens op aarde zijn al verkrijgbaar in even zovele films waarin ze blijkbaar onmisbaar zijn voor de uitrol van het verhaal. Ondertussen worden de wapens genormaliseerd. Sterker nog, in Amerika is men al zover dat het normaal is dat je een wapen bij je draagt. Het wordt zelfs als een burgerrecht gezien, en hun grondwet voorziet daar min of meer ook in.

Als ik al zou willen vermijden om te worden vergiftigd met zoveel geweldsbeelden, onzinnige reclames, en ongezonde snacks. Een gemiddelde TV-avond maakt het echt onmogelijk. De macht en het geld dat er achter zit, kent een kracht die niet te stuiten lijkt.

Kijk je toch gewoon geen TV meer! Hoor ik al roepen. Ok, kijk ik geen TV meer en verleg ik mijn aandacht naar sociale media of internet bezoek aan sites die ik kan waarderen. Maar daar worden artikelen en verhalen inmiddels al zo verknipt aangeboden en gelardeerd met allerlei advertenties dat je telkens opnieuw moet beginnen met lezen omdat je de draad kwijtraakt van het verhaal. De leeservaring wordt verkracht door de ongewenste reclame-uitingen die soms gewoon ineens opflitsen uit het niets, je tekst die je aan het lezen bent ongevraagd opschuiven om vervolgens een videovenster voor je snoet te toveren waarin weer een of ander nitwit product moet worden aangeprezen. Ook daar zitten grote budgetten achter die zich richten op marketing.

En wij, het kijkvee, klikken ons suf maar haken nooit af. Onze aandacht gevangen door de pulp die wordt aangeboden. Ons gedrag geconditioneerd. Ah, dat nieuwe zoutje, toch eens proberen en proeven hoe het smaakt? Nee, dat nieuwe biertje moet je eens proberen. Wacht nu in de aanbieding. Flikker je oude Weber Barbecue maar bij het grof vuil en koop zo’n Keramische Japanse houtskool grill. Da’s het nieuwste van het nieuwste. Luxer ook en . . . niet onbelangrijk. . . je koopt wel een beleving!

Chat gtp blijft voor mij een vreemde categorie in het bestaan. Enerzijds gaat het moeiteloos mee  in een vraag en antwoorddiscussie over ethische kwesties. Over wat hoort en niet hoort en weet daar zeer zinnige en genuanceerde dingen over aan te geven. Maar wanneer ik vraag of ze een epistel kan schrijven in de schrijfstijl van ‘die en die’ met ‘’zus en zo inhoud schijnen alle ethische bezwaren waar we zojuist van gedachten  over hadden gewisseld ineens niet meer geldig te zijn want ze spuugt na enkele seconden zonder pardon het door mij gevraagde epistel uit.
AI heeft nog een lange weg te gaan. Maar in deze vorm is ze nog gevaarlijk ook. 

“Hoewel concrete informatie over het plan „ter waarde van 20 miljard euro” en de financiering daarvan ontbreekt, is RN er in ieder geval al in geslaagd de discussie omtrent airconditioning in Frankrijk aan te zwengelen. Minder dan een jaar voor de presidentsverkiezingen kan geen partij zich permitteren kiezers te verliezen, ook niet als de strijd via airco’s wordt uitgevochten. Linkse partijen zijn normaal gesproken geen voorstanders van energieslurpende airconditioning, maar dat standpunt is lastig te verdedigen als de thermometer maar blijft stijgen, zeker vanuit een gekoeld parlementsgebouw.”

Zomaar een stukje uit een artikel over de hitte van vandaag. Het komt uit de NRC en is van Veerle Schyns.

„Als ik tot president van de republiek word gekozen, zal ik een grootschalig airconditioningplan uitvoeren”, zei Marine Le Pen van RN.
Zoals wel vaker bij populistische partijen wordt er weer een heel makkelijke oplossing voor het hitteprobleem beloofd. De kiezer heeft nog niets maar wordt gepaaid met een zeer aantrekkelijke belofte. Terwijl het toch ook diezelfde populistische partijen zijn die de klimaatopwarming telkens meer framen als een hoax. Dus de opwarming wordt door hen ontkend, maar ze beloven wel met een airconditioningplan voor verlichting van het ongemak.  Intussen trekken populisten de wetenschappelijke conclusies structureel in twijfel… Wat zit daar toch achter? Ik vraag me af waarom een ontkenning van het probleem om vervolgens zelf met een oplossing te komen die geen oplossing is. Ik kan niet anders bedenken dan dat het om electoraal gewin gaat. Men wil doorstoten tot de macht en eenmaal op die positie de democratische beginselen die hen in de weg staan afbreken. Zoals Orban in zijn tijd deed in Hongarije. Zoals eerder in de aanloop naar WOII gebeurde in het Duitsland van die tijd. De wereldwijde verrechtsing is alleen mogelijk doordat het electoraat bij herhaling kan worden geïndoctrineerd via sociale media, eigen nieuwsbubbels, waar men telkens meer van hetzelfde krijgt voorgeschoteld. Want zo staan de algoritmes nu eenmaal afgesteld. Misschien wanneer we op deze lijn doorredeneren, zijn de Big Tech industrieën niet een zegen voor de wereldbevolking maar juist een vloek aan het worden. Maar een klimaatopwarming ontkennen om vervolgens met een airconditioningsplan te komen als oplossing voor het probleem. Daar moet de stomste boer met een arm toch wel doorheen kunnen prikken, mag ik hopen.



Hitte buiten houden is nog niet zo makkelijk. Eenmaal binnen wil ze niet meer vanzelf naar buiten.
Dan neemt het bezit van je hele huis. Je bent nergens meer veilig voor dit fenomeen. En als het dan maar lang genoeg duurt slaat ze tenslotte bij je lijf naar binnen.
Dan kun je enkel nog maar zweten, zweten, zweten. Het vocht loopt dan met straaltjes van je af. Er is niet tegenop te drinken.
Dan is elke stap van hier naar daar een welkome verfrissing vanwege elk zuchtje lucht dat langs je huid glijd en tot verkoeling leidt. Klam is je huid, klam is je rug, klam zijn je oogleden die als vanzelf blijven plakken daar boven in dat oververhitte hoofd. Hittestress noemen we het. Er worden zelfs zorgplannen op gemaakt. Van ieder jaar dat die hitte toeneemt leren we steeds meer hoe erop te anticiperen. Trouwens die opwarming schijnt volgens meneer Baudet toch  echt een hoax te zijn. Evenals de holocaust . Wordt inmiddels ook gewoon door grote groepen ontkend. Vooral groepen die geen waarde hechten aan goed historisch besef. Daar krijg ik het nou warm van.

Dat Infantino speeltje.Dat geilen op de machtigen der aarde.Dat uitmelken van een volkssport en dat dan verheffen tot iets dat enkel bereikbaar wordt voor de superrijken.
Dan moet je toch wel alle connectie verloren hebben met de mensen om je heen. Dan moet je toch helemaal vol zijn van jezelf. Narcissus is er niets bij.
Mijn juichjack hang ik dus maar aan de wilgen en als je het me toestaat speld ik, net als hij, mijn buttons op je mouw. Mijn WKamerjas haal ik door de versnipperaar voor een tweede leven.
Upcyclen noem ik het dan maar. Mijn Pilsjama draag ik niet, slaap nog liever zonder. Dat infantino speeltje verdient een andere naam. Ik stel voor het ‘Infantilo’ speeltje.
Want, mijn hemel, wat maakt deze man het WK tot een megalomane janboel.
Soms heb je verkeerde mensen op de verkeerde plek in een verkeerd moment.
Dit is er één van.

‘Ik heb vannacht weer last gehad van dieven.Ze staan zomaar bij je bed. Midden in de nacht. Ik sliep en was ineens wakker, zie ik daar zo maar iemand staan. En die tilt dan je dekens op en kijkt eerst naar je voeten. Of je wel sokken aan hebt. En dan voelt ze nog of er ribbeltjes op zitten. Van die ribbeltjes dat je niet wegglijdt.’
‘Ina, wil je nog een kop thee?’
‘Eh, ja, dank je wel. En toen ik er wat van zei liep de persoon ineens weer weg, van mijn kamer af, deed de deur dicht. Dat had je vroeger nou nooit thuis. Zulke dingen.’
‘Nou ik anders wel hoor. Dan was ik met iets bezig en dan lukte het niet en dan kwamen ze ook bij me kijken of alles goed ging.’
‘Ja, maar ze keken toch niet naar je sokken?’
‘Wat?, Naar mijn sokken kijken, nee, dat deden ze niet, gelukkig niet nee.’
‘Karel, nog een boterham met Jam?’
‘Ja, dank je wel.’
‘Ik denk dat jullie de zuster op bezoek hebben gehad vannacht, die controleert altijd of jullie je sokken aanhouden in bed. En als je dan je anti slip sokken aan hebt is het goed en dan gaan ze weer weg en laat ze jullie rustig verder slapen.’
‘Ja, maar vannacht was het wel een man hoor. Ik denk toch dat het een dief was. Ik vind het maar raar hoor dat ze zo op je kamer kunnen.’
‘Karel, heb jij je steunkousen al aangedaan?’
‘Ik wou het net aan jou vragen, of je me wil helpen. Ik krijg ze zelf niet ver genoeg over mijn kleine teen en dat moet wel. Anders krijg je alleen maar meer problemen.’
‘Ik zal je zo helpen, eerst even de medicijnen aan Ina geven.’
‘Hier Ina, je medicijnen.’
‘Dank je wel hoor. Wil jij vandaag weer eens met me wandelen? Het is zo jammer dat ik niet meer alleen mag. Mijn zoon zegt ook al tegen me . Mam dat moet je niet meer alleen doen hoor. Je verdwaalt. Nou ik weet best de weg nog hoor.’
‘Als het ontbijt klaar is en we hebben koffie gedronken gaan wij samen een eindje wandelen. Moet je wel je sokken aan hebben in je schoenen, Ina!’
‘Ha, ha, zit je me nou te belazeren ook nog?’
‘Ik zou niet durven Ina maar jij wilt wandelen en dat gaan we straks samen doen. Lekker even naar buiten, frisse neus halen.’
‘Ja maar ik weet niet of ik wel ver genoeg kan.’
‘We stoppen en gaan terug wanneer jij het niet meer wil, ok?’
‘O, ja, dat is goed. Ik heb er nu al zin in. Ik weet het ook allemaal niet meer zie je.’
‘En wanneer doe je dan mijn steunkousen aan?’
‘Komt allemaal goed, Karel, ik ben nog niet weg hoor. Drink eerst maar rustig je koffie op. Je mag ook mee wandelen als je wilt’
‘Nou, nee, ik ben ergens mee bezig en dat wil ik eerst even afmaken.’
‘Ook goed, nou Ina, ben je er klaar voor? Rollator bij je? Jas aan? Portemonnee mag je thuis laten want we gaan alleen maar een klein blokje om.’