Het narratief moet om. Populistisch rechts vertelt al meer dan 20 jaar een verhaal dat weliswaar makkelijk blijft hangen maar volslagen in strijd is met wat er werkelijk aan de hand is. Beeldmateriaal wordt her en der weggeplukt en van hedendaags commentaar voorzien. Met hulp van AI worden boodschappen gecreëerd die pertinente leugens zijn. Het zet mensen op het verkeerde been. Het creëert een narratief dat niet waar is. Feiten worden stelselmatig in twijfel getrokken, men zaagt aan de poten van de rechtspraak, maakt eerlijk politiek handelen verdacht en zingt op die manier iedereen die daarin mee gaat los van de werkelijkheid. De kiezer haakt gedesillusioneerd af.Toegegeven er worden fouten gemaakt, zaken niet opgelost maar dat doet populistisch rechts ook niet echt. Wat dat betreft kunnen we elkaar de hand geven. Evengoed zijn veel sociale wetgevingen er gekomen dank zij linkse of sociaal democratische politieke stellingnames.Daar tegenover staat de meer liberale politiek van de afgelopen decennia waarin steeds meer marktwerking werd geïntroduceerd. Daarvoor hebben rechts liberale partijen allerlei beschermende maatregelen voor het bankwezen opgeheven opdat de banken meer vrijheid van handelen zouden krijgen. Hun nutsfunctie werd opgeheven. Ministeries werden opgeheven en de daarin aanwezige dossierkennis is verdampt en verloren gegaan. Kijk naar wat Engeland is overkomen na hun Brexit en ‘meneer Ravage’ staat doodleuk weer op met een nieuwe partij om de boel nogmaals om de tuin te leiden. Sinds de jaren tachtig en negentig hebben veel Europese landen, waaronder Nederland, meer marktwerking geïntroduceerd in sectoren die voorheen grotendeels door de overheid werden aangestuurd. Voorstanders wijzen op meer keuze, innovatie en efficiëntie; critici stellen dat sommige vormen van burgerbescherming zijn verzwakt.
Ik denk vooral aan deze onderwerpen.
Zorg, met als gevolg minder regionale beschikbaarheid, meer administratieve lasten, concurrentie tussen zorgaanbieders.
Volkshuisvesting/Woningmarkt met als gevolg minder sociale huurwoningen door verkoop en liberalisering van de woningmarkt en de beoogde lagere prijzen als gevolg van concurrentie zijn oog uitgebleven.
Energie met als gevolg minder directe overheidscontrole op tarieven en investeringen. Nu zitten we met een netcongestie waar maar geen oplossing voor lijkt te bestaan.
Openbaar vervoer met als gevolg minder zekerheid over lijnen in dunbevolkte gebieden. Onduidelijkheid over aanbestedingen en daarmee afgenomen kwaliteit van dienstverlening. Post met als gevolg minder landelijke dekking en minder frequente bezorging. De in het vooruitzicht goede concurrentie en lagere prijzen zijn ook uitgebleven.
Arbeidsmarkt met als gevolg flexwerk, ZZP constructies, afname van baanzekerheid. Daar zijn de werkgevers alleen maar beter van geworden.
Het is op deze puinhopen van rechts liberaal marktbeleid van de afgelopen decennia dat populistisch rechts nu met een wel heel gemakkelijk verhaal komt zonder oplossingen te bieden. Het electoraat slikt het als zoete koek. We lopen liever achter rattenvangers aan zoals Wilders, Baudet en Markuszower dan dat we bij ons zelf te rade gaan en de handen weer uit de mouwen steken. Brede maatschappelijke discussies zijn er niet meer. Ontmoeting en werkelijk delen van standpunten komt steeds minder voor. Immers de plekken waar dat kon plaatsvinden zijn inmiddels ook allemaal wegbezuinigd of afgeslankt. Kijk naar omroepland, buurthuizen, vormingscentra. Door wie hoor ik u vragen? Nou, wat denk je zelf?