Digitale zondeval ?

Er vindt een omkering plaats in de wereldwijde samenleving.
Niet langer vullen wij vanuit onze realiteit het internet, maar het internet beïnvloedt steeds meer de realiteit van ons bestaan. We zijn intussen slachtoffer geworden van onze eigen collectieve verslaving aan ‘ophef’ en de algoritmes die daarop zijn ingesteld.

Alsof een kwade genius ons telkens opnieuw voorhoudt wat van belang is en ons daarmee zand in de ogen strooit. Die kwade genius zijn wijzelf: in onze naïviteit hebben wij de doos van Pandora geopend die het digitale domein is geworden. Nieuwsgierig als wij nu eenmaal zijn, proberen we natuurlijk van alles uit en kijken we of we ermee wegkomen. Dat was al het geval in het paradijs, waar Eva van de appel at nadat de slang haar een halve waarheid had verkondigd. Namelijk deze:

> *Hij zei tegen de vrouw: “God heeft toch gezegd dat jullie van geen enkele boom in de tuin mogen eten?”*
> *De vrouw antwoordde: “We mogen van alle vruchten van alle bomen in de tuin eten. Alleen niet van de vruchten van de boom die in het midden van de tuin staat. Daarvan heeft God gezegd: ‘Van die boom mogen jullie niet eten. Jullie mogen hem zelfs niet aanraken, want anders zullen jullie sterven.’ “*
> *Maar de slang zei tegen de vrouw: “Jullie zullen helemaal niet sterven. God weet dat als jullie daarvan eten, jullie de waarheid zullen zien. Jullie zullen net als God weten wat goed en kwaad is.”*

En dit is precies zoals de ontwikkelaars van sociale media en digitale platforms de mensheid hebben verleid tot collectieve omarming van hun producten en diensten. Niet met opzet, maar door het gebruik ervan zijn we aanbeland in de wereld van vandaag, waar mensen zelf niet langer bepalend zijn, maar waar onze collectieve verslavingsgevoeligheid overheerst: voor nepnieuws, halve waarheden, ophefberichtgeving en influencers die het niet meer zo nauw nemen met de waarheid.

En daarmee is het begrip *waarheid* relatief geworden. Het is maar wat de gek ervoor over heeft. Het is maar net waar je voorkeur ligt of waar je je het prettigst bij voelt. Waarheid als begrip is uitgehold tot een jas die we naar believen kunnen wisselen. Met als resultaat een collectieve verwarring: een digitale verzuiling, opgesloten zitten in je eigen bubbel, versterkt door algoritmes die op hun beurt weer dienstbaar zijn aan het verdienmodel erachter — met vereenzaming tot gevolg. Dat is Facebook, Truth Social, X en al die andere adepten uit Silicon Valley.

Inmiddels wordt langzaam duidelijk hoe verstrekkend de verwarrende invloed van die virtuele wereld is op mensen. Wat ooit begon als riooljournalistiek, waar slechts een overzichtelijke groep mensen zich door liet beïnvloeden, is nu gemeengoed geworden omdat algoritmes ook acteren op per abuis aangeklikte schermen. Sterker nog: onbedoeld klikken op advertenties die zomaar ineens opdoemen, kan je profiel ook nadelig beïnvloeden. We kennen het allemaal wel: dat je zonder dat je het doorhebt ineens denkt: *Hoe dan? Waarom kijk ik dit? Waarom lees ik dit?*

Omdat er dus een wereldwijde omkering gaande is, waarin het internet steeds meer onze dagelijkse realiteit beïnvloedt.

Gezegend zijn zij die hun schermtijd kunnen beperken tot enkel het hoognodige en zich daarbuiten begeven in de werkelijke realiteit: de rustgevende natuur, de warmte van de zon of de streling van de wind. Gezegend zijn zij die nog zijn opgegroeid in die goede oude analoge tijd.